Gratë kanë të drejtë: • të votojnë; • të kandidojnë për poste publike; • të marrin pjesë në politikë; • të udhëheqin institucione; • të marrin pjesë në vendimmarrje. Megjithatë, gratë ende janë të nënpërfaqësuara në pozitat politike dhe vendimmarrëse.…
E drejta për arsimim Çdo vajzë dhe grua duhet të ketë qasje të barabartë në arsim, pa diskriminim. Arsimimi lidhet drejtpërdrejt me mundësitë ekonomike, pavarësinë, shëndetin dhe pjesëmarrjen e grave në shoqëri. Megjithatë, miliona vajza në botë ende përballen me…
Për shumë shekuj, gratë janë përballur me kufizime ligjore, ekonomike dhe sociale që ua kanë mohuar mundësinë për të marrë vendime mbi jetën e tyre. Në vitin 1948, Deklarata Universale e të Drejtave të Njeriut vendosi parimin se të gjithë…
Të drejtat e grave janë të drejta të njeriut që u garantojnë grave dhe vajzave mundësi të barabarta për të jetuar me dinjitet, siguri, liri dhe pa diskriminim. Ato përfshijnë të drejtën për arsimim, punësim, shëndet, pjesëmarrje politike, pronë, drejtësi,…
Një nënë nuk duhet të pritet që të “kthehet në normalitet” menjëherë pasi lind. Ajo ka nevojë për kohë, informacion, kujdes shëndetësor, mbështetje emocionale dhe sociale. Rikuperimi postpartum nuk është një garë dhe nuk duket njësoj për çdo grua. Dhe…
Jo domosdoshmërisht. Gjashtë javë është një pikë e rëndësishme në kujdesin postpartum, por nuk është afat universal për rikuperimin e çdo gruaje. Lindja vaginale, prerja cezariane, komplikimet, shëndeti mendor, ushqyerja me gji, gjumi, dhimbja, dyshemeja pelvike dhe rrethanat sociale ndikojnë…
260,000 gra vdiqën gjatë ose pas shtatzënisë dhe lindjes në vitin 2023. Kjo është rreth 1 vdekje amtare çdo 2 minuta. Mbi 700 gra në ditë vdiqën nga shkaqe të lidhura me shtatzëninë dhe lindjen në 2023. Rreth 27% e…
Një qasje gjithëpërfshirëse duhet të marrë parasysh: Shëndetin fizik • gjakderdhjen; • dhimbjen; • shërimin e plagëve; • presionin e gjakut; • infeksionet; • ushqyerjen dhe hidratimin. Shëndetin mendor • depresionin; • ankthin; • traumën pas lindjes; • simptomat e…
Rikuperimi postpartum nuk është përgjegjësi vetëm e gruas. Partneri, familja, komuniteti dhe sistemi shëndetësor kanë rol në: • kujdesin ndaj foshnjës; • përgatitjen e ushqimit; • punët e shtëpisë; • mundësinë për të pushuar; • shoqërimin në kontrolle; • mbështetjen…
Shtatzënia dhe lindja mund të ndikojnë në muskujt e dyshemesë pelvike. Disa gra mund të përjetojnë: • rrjedhje të urinës; • ndjenjë presioni në legen; • dobësi të muskujve; • dhimbje gjatë seksit; • vështirësi në kontrollin e fshikëzës ose…
Rikuperimi përfshin edhe shëndetin seksual dhe riprodhues. Pas lindjes mund të ketë: • ulje të dëshirës seksuale; • dhimbje gjatë marrëdhënieve; • thatësi vaginale; • frikë nga dhimbja; • ndryshime hormonale; • lodhje dhe mungesë gjumi; • pasiguri rreth trupit.…
Një nga ndryshimet e rëndësishme në qasjen moderne është se kujdesi postpartum nuk duhet të jetë vetëm një kontroll i vetëm pas gjashtë javësh. OBSH rekomandon kujdes dhe kontakte të shumta gjatë gjashtë javëve të para. Për gratë dhe foshnjat…
Preeklampsia nuk është vetëm problem i shtatzënisë. Mund të shfaqet edhe pas lindjes. Shenja paralajmëruese mund të përfshijnë: • dhimbje koke që nuk largohet; • turbullim të shikimit ose pika/flashe para syve; • vështirësi në frymëmarrje; • ënjtje të fytyrës…
Pas lindjes, disa simptoma kërkojnë vlerësim të menjëhershëm. Kërkohet ndihmë urgjente nëse shfaqen: • gjakderdhje shumë e madhe; • dhimbje gjoksi; • vështirësi në frymëmarrje; • konvulsione; • dhimbje shumë e fortë abdominale; • ënjtje, dhimbje ose ndjeshmëri në këmbë;…
